Pages

Monday, March 15, 2010

આવકારો મીઠો આપજે

તારે આંગણિયે કોઈ આશા કરીને આવે રે,
આવકારો મીઠો...આપજે રે જી...

તારે કાને કોઈ સંકટ સંભળાવે રે, બને તો થોડું...
કાપજે રે જી...

માનવીની પાસે કોઈ... માનવી ન આવે...રે...,
તારા દિવસની પાસે દુ:ખિયાં આવે રે - આવકારો મીઠો...
આપજે રે...જી...
કેમ તમે આવ્યા છો ? ...એમ નવ કે'જે રે...,
એને ધીરે એ ધીરે તું બોલવા દેજે રે - આવકારો મીઠો...
આપજે રે...જી...

વાતું એની સાંભળીને... આડું નવ જોજે... રે...,
એને માથું એ હલાવી હોંકારો દેજે રે - આવકારો મીઠો...
આપજે રે...જી...

'કાગ' એને પાણી પાજે.. સાથે બેસી ખાજે...રે....,
એને ઝાંપા એ સુધી તું મેલવા જાજે રે - આવકારો મીઠો...
આપજે રે...જી...

ગઝલોનો ગુલદસ્તો

વાત, મૂંઝાતી ફરે...! :-

ઘરમાં જ ઘરની વાત, મૂંઝાતી ફરે
સંબંધ ઓઢી, જાત મૂંઝાતી ફરે !

ધારણ કરેલાં હોય સગપણ, આમ તો
પણ અંશતઃ, ઓકાત મૂંઝાતી ફરે !

દીવા વગરના ટોડલા જેવું હૃદય
'ને રક્તમાં, મિરાત મૂંઝાતી ફરે !

ઝળહળ થવા મથતી અમીરી, વાંઝણી
કાં પૂર્વ, કાં પશ્ચાત, મૂંઝાતી ફરે !

સામાન્યરીતે થાય, એવું થાય નહીં
'ને રાત, આખીરાત મૂંઝાતી ફરે !

પડઘા વગરના સાદ, રસ્તો આંતરે
ત્યાં લાગણી સાક્ષાત મૂંઝાતી ફરે !

વરસો બદલતાં જાય આપોઆપ, 'ને
બે શ્વાસ વચ્ચે, ઘાત મૂંઝાતી ફરે !
______________________________________

વંચિત ગણાશે....! :-


વારતા અંજામથી વંચિત ગણાશે
પાત્રવરણી, નામથી વંચિત ગણાશે !

શક્ય છે ચર્ચાય કિસ્સો, લોકજીભે
છેવટે પરિણામથી વંચિત ગણાશે !

તૂટતાં સંબંધ જેવી, શક્યતાઓ
અર્થના આયામથી વંચિત ગણાશે !

જાણતલ રસ્તો, અજાણ્યો લાગવાનો
'ને પછી, મુકામથી વંચિત ગણાશે !

સાવ અમથી થઈજશે સાબિત પ્રતીક્ષા
જોમ, જુસ્સો, હામથી વંચિત ગણાશે !
______________________________________


આગળ વધે ! :-

થઈજાય બે-કાંઠે નદી, 'ને જળ વધે
એવું બને કે વારતા આગળ વધે !

ભીતર કશુંક ઉભરાય આપોઆપ, 'ને
અધિકારપૂર્વક, પર્વતા આગળ વધે !

સઘળાં હિસાબો થાય સરભર, આમ તો
પણ શક્ય છે, એકાદ આખી પળ વધે !

દીશા દસે-દસ એમ ઉઘડી જાય, કે
સાતેય કોઠે દીવ્યતા ઝળહળ વધે !

કૂંચી ફરે અકબંધ તાળામાં, અને
છેલ્લે પછી, ઉઘડી ગયેલી કળ વધે !
______________________________________

ઢાળી શક્યો નહીં ! :-

ઉભરો પ્રણયનો,ઓટને ખાળી શક્યો નહીં
મારાતરફ હું એમને,વાળી શક્યો નહીં !

નહિતર,ખુદા તો કોઇને નારાજ ના કરે !
બદકિસ્મતી મારી જ હું,ટાળી શક્યો નહીં

ફૂલી-ફલી'તી આમ તો,મારી ય જિંદગી
હું જિંદગીમાં જિંદગી,ભાળી શક્યો નહીં !

તોફાનવચ્ચે ક્યાં સુધી દીવો ય ઝળહળે ?
નાજુક તબક્કે હું નિયમ,પાળી શક્યો નહીં

એવું નથી કે ઈશ્વરે દરકાર ના કરી
છેલ્લેસુધી હું ખુદ અહમ,બાળી શક્યો નહીં !

જોયાં કરૂં છું આવતો-જાતો સમય,હવે
ફરતાં સમય સાથે સમય,ગાળી શક્યો નહીં !

લોકો ગમે તે રીતથી,આગળ જવા મથે
પણ હું મને એ ઢાળમાં,ઢાળી શક્યો નહીં !
______________________________________


ત્યાંસુધી તું રાહ જો...! :-


વારતા પૂરી કરી લઉં, ત્યાંસુધી તું રાહ જો
જાત આખી પાથરી લઉં, ત્યાંસુધી તું રાહ જો !

એક ભીંતે,સ્હેજ લૂણો લાગતો દેખાય છે
મૂળસોતો ખોતરી લઉં, ત્યાંસુધી તું રાહ જો !

પ્રશ્ન કેવળ છે સમયનો, આ તરફ-પેલી તરફ
વાસ્તવિક્તા આવરી લઉં, ત્યાંસુધી તું રાહ જો !

હોય દરિયો,એ કદી બંધાય છે ક્યાં કોઇથી ?
એ હદે હું વિસ્તરી લઉં, ત્યાંસુધી તું રાહ જો !
______________________________________

ત્યાં એ આવશે... :-

જ્યાં-જ્યાં ગઝલ ચર્ચાય, ત્યાં એ આવશે
જ્યાં શબ્દને પોંખાય, ત્યાં એ આવશે !

નિસ્બત નથી એને, કશા ઈલ્કાબથી
જ્યાં લાગણી સેવાય, ત્યાં એ આવશે !

અસ્તિત્વ એનું સર્વવ્યાપી છે, અને
સાતત્ય જ્યાં જળવાય, ત્યાં એ આવશે !

એવું નથી કે, હોય કાયમ પર્વમાં
નિઃશ્વાસ જ્યાં નંખાય, ત્યાં એ આવશે

એની નજરથી પર, કશું હોતું નથી
સ્હેજે ય કંઈ સંતાય, ત્યાં એ આવશે !

એ જરકસી જામા ભલે પહેરી ફરે
પણ, થીગડું દેવાય ત્યાં એ આવશે !

વેંઢારવા દ્યે છે પ્રથમ એ ભાર, પણ
એના ઉપર નંખાય, ત્યાં એ આવશે !

છે જિંદગી - ત્યાં છે, મરણ છે - ત્યાંય છે
લઈ નામ પોકારાય, ત્યાં એ આવશે !
______________________________________


તો,લખ મને ! :-


થીજી ગયેલું સ્વપ્ન થોડું ઓગળે,તો લખ મને
એકાદ કારણ ઓળખીતું નીકળે,તો લખ મને !

આશ્ચર્ય વચ્ચે આજપણ અકબંધ છે,ઇચ્છા બધી
પડખું ફરી સંબંધ પાછો સળવળે,તો લખ મને !

પ્રશ્નોત્તરી યોજાય છે,અપવાદના કિસ્સા વિષે
સંદર્ભનાં થર વાસ્તવિકતા સાંકળે,તો લખ મને !

તસ્વીરના ઐશ્વર્યનો ઈતિહાસ તો નિઃશબ્દ છે
ભાષાવગરના અર્થને વાચા મળે,તો લખ મને !

છાંયા વિષે કઈ ખાતરી આપી શકો,તડકાવગર ?
તાત્પર્ય લઈ વાદળપણામાં જળ ભળે,તો લખ મને !
______________________________________

તો વધાવું ........ :-

એક પગલું આ તરફ ભર, તો વધાવું
તોડ બંધન, આવ ભીતર તો વધાવું

ક્યાંસુધી વાગોળવા કિસ્સા અધૂરા ?
કોઈ નક્કર આપ અવસર, તો વધાવું

ક્યારનો તૈયાર બેઠો છું અહીં હું
તું ય થઈને આવ તત્પર, તો વધાવું

કોણ ઝાલે હાથ મારો, આ તબક્કે ?
તું જ આગળ આવ ઈશ્વર, તો વધાવું

કોઇરીતે ક્યાં હતું કંઈ પર, અસરથી ?
પીગળે એકાદ પથ્થર, તો વધાવું !
______________________________________

તો લખો ! :-

પર્વ ઉજવાય એવું મળે,તો લખો
ક્યાંય માણસપણું ઝળહળે,તો લખો !

દૂરથી તો બધું હોય રળિયામણું
હાથવેંતે,અપેક્ષા ફળે તો લખો !

કોઇ અચરજ નથી ઓટ-ભરતી વિષે
હા!કિનારો સ્વયં ઓગળે તો લખો !

આખરે તો બધાં એજ રસ્તે જશે
કોઇ અપવાદ જો નીકળે,તો લખો !

અર્થ સમજાય એવો નથી,તે છતાં
જિંદગી અર્થને સાંકળે,તો લખો !
______________________________________

તો સનસનાટી...! :-

ધારણા ખોટી પડે, તો સનસનાટી
વાત ચકરાવે ચડે, તો સનસનાટી

બહુ જ કપરી છે સવારી, સ્વપ્ન અશ્વે
સ્હેજ પણ એડી અડે, તો સનસનાટી

હોય જો મનમેળ તો મતભેદ શેનો ?
લાગણી ઠેબે ચડે, તો સનસનાટી !

પારદર્શક હોય છે સંબંધનું ઘર
કંઈક જો આડું નડે, તો સનસનાટી

રથ ફરે દાંપત્યનો, બન્ને ય પૈડે
એક પૈડું જો ખડે, તો સનસનાટી

સાવ નાજુક હોય છે દોરી, પ્રણયની
એકપણ આંટી પડે, તો સનસનાટી

સનસનાટી એટલે કે સનસનાટી
કોઇને પણ આભડે, તો સનસનાટી

WHAT IS A BLOG? WHY BLOG?

What is a Blog? Who is a Blogger & what does Official Blogger mean? This and many more questions as to Pros & cons of Blogging might pop up in mind who aren't tech savvy.

There are a number of ways I could answer this question ranging from the broad to the highly technical aspects of Blogging; be it English or Gujarati, any other language. Let me attempt a few comments to help you get your head swirl around it.

A few definitions for a start may explain the word 'Blog' (You may watch for more words like this in my forthcoming articles on Blook (LuLu) & Author blog (Amazon)

A blog is basically a journal that is available on the web. The activity of updating a blog is “blogging” and someone who writes and updates a blog is a “blogger.”

A weblog is kind of a continual tour, with a human guide who you get to know who develop an audience who can comment on posts and read archives.

You can call it a Diary, Journal, referred as Weblog. Daily or random updated by Bloggers who can be anyone who wish to write their thoughts, news, views, opinions, etc. Who need not register a domain or host but can use services of Blog Platforms listed on the side - either Free or paid with minimum charges. Even Blog at Blogging communities rising on web.

Blogs are usually (but not always) written by one person and are updated pretty regularly. Blogs are often (but not always) written on a particular topic - there are blogs on virtually any topic you can think of. From News & current affairs, Literature & Poems, Books & music reviews, arts & photography, Religion & spirituality, Food & Drink or recipes, Tech briefs or Games, to Personal Diaries, Hobbies - blogging has as many applications and varieties you can imagine or say, cope to write. Whole blog communities have sprung up around some of these topics putting people into contact with each other in relationships where they can learn, share ideas, make friends with and even do business with people with similar interests from around the world.

Merriam-Webster's Dictionary awarded it "the word of the year" in 2004. In that particular year, the percentage of Internet users who had read blogs spiked sharply from 17% to 27%. It's 2006 and the Blogging is become a 'Revolution'. Nielsen/NetRatings found blog readership has grown 31% since the beginning of the year, as blogs attracted 29.3 million visitors in July 2005. About one in five Internet users visit blogs, the research firm said. The flourishing of blogs, estimated at more than 700,000 worldwide, has created a new space for self-expression on political and social matters. Though majority of the Blog community blog for a choice, Bloggers have found way to great Earning on web through Google, Blog Ads, Affiliate earnings, etc. Hired Bloggers are in demand and Pay is all over the map - from a low of $4 per post (minimum 125 posts per month) to a flat fee of up to $75,000 for a sponsored site, according to research by Blog Business Summit. Full-time, salaried bloggers earn in the $20,000 to $70,000 range, depending on skill level and benefits. Recently, there has been some business interest in buying blogs and hiring their authors as employees. If you're an expert within your industry or passionate hobbyist who can bring insight to a topic -- and have the ability to turn a phrase, your musings may attract a buyout offer. Strong traffic to your blog, numerous links to it from other blogs and frequent reader feedback are a few signs your blog is generating buzz that can attract buyers. Corporate buyers are looking at personal blogs. How much a corporate buyer would be willing to pay for a blog varies depending on the content and there you attract a coveted crowd. The type of readership your blog draws may affect the value of your blog to potential buyers. News were around in my mail box that Wealthyblogger.com Blog was sold for $2,000.

Well, Blogging is not a cup of tea for any Tom, Dick & Harry. It demands serious Blogging. Creating posts every day proves a tougher challenge, and the vast majority of blogs don't last for very long. Non-writers who think writing is easy find out that one to three entries a day, every day, doesn't just roll out of the brain and into the ‘post comment' field of a blog. Efforts do pay in results.

Go Blogging - English/Gujarati or any language. Make at least one post a day and sign up below for the Google Ads.

Peep in for more information here on my forthcoming articles on 'How to Earn while you Blog'. Enjoy Blogging

gujarati sms

(1) Nayan ma Vasya Che Jara yaad karjo,

kadi kaam pade to yaad karjo,

mane to padi che aadat tamne yaad karwani,

jo hichki ave to maf karjo..............

(2) Aavta haso cho.
Jata haso cho.
Savare haso cho.
Ratre haso cho.
Sukh ma haso cho.
Dukh ma haso cho.

Tamne shu lage cheee ?
Tame ekla j "Close UP" ghaso chooo !???

(3) Gujarati funny movie sms
Agar "TITANIC" picture koi gujarati director banata
to uska naam kya rakhta ?
socho
socho

"Naavdi Dubi Gori Taara Gaam Ma "

(4) Bhina varsad ni komal
bund moklu chhu,
aankh to khol tane
ujas moklu chhu,
pila padi gaya pratiksha na
pandada,
antar thi tane khusbu bhari
yad moklu chhu.

(5) Bolo nahi to chalse Mithi nazar bas che,
Haso nahi to chalse Dil ma rakho to bas che,

SMS karo k na karo tamari marji,
Tame aa SMS vancho a j bas che..

(6) Tu nathi to aa jagat Udas laage che,
Punam ni raatoy mujne aamas laage che;
Anu Anu ma jagatna nihadu chu tane,
nayan ni kiki ma pan taaro vaas laage che

(7) Koi ni dhadkan na ame diwana bani gaya, prem na aasu thi
ame bhinjai gaya,
koine kadar kyan chhe amari,ame to bas temni vaat jota sukai gaya

(8) Bolya kare a maitri,
chup rahe a prem
milan karave a maitri,
judai satave a prem
hasave a maitri,
radave a prem,
to pan loko maitri mukine kem kare chhe prem??

(9) Dur Rahine Pan Pase Rahevani Mane Adat Che,
Yad Banine Ankho Mathi Vehvani mane Adat Che,
Pase Na Hova Chata Pase J Lagis Mane ehasas Banine Rehvani Adat Che.

(10)Su Karu Fariyad Tane Ke
Fariyaad Maaj Fari Yaad Chhe

Fari Fari Ne Yaad Tari
Ej Mari Fariyad Che

(11)Sparsh na pushpo khile chhe swash ma
Dhadkano gunji rahi chhe viswas ma
Dil na safar no ant kyan hase?
Nayan dode chhe tamari talash ma

(12)Arz Kiya Hai....


Devu che Dil maru Daan Ma..

Wah.. wah.. wah wah

Devu che Dil maru Daan Ma..

Wah.. wah.. wah wah

Devu che Dil maru Daan Ma..
Che Koi "Maal" tamara Dhyan Ma.. ??

Wah wah..

(13)Mausam badlayo ane thandak thai gai, Tamara msg vina zindagi
bechain thai gai,
Tame bhuli gaya cho amne ke pachi,SMS ni skim puri thai gai...

(14)Prem Ni Koi Divas Kimat Thaay Nahi,

Nazik Ke Door Thi Samjaay Nahi,

Sneh Na Dariya Ma Dubo To Khabar Pade!!

Em Kinaare Rahi Haiyu Bhinjaay nahi!!

(15)Dil par hamlo tayo ne dil tuti gayu.

koi k che k manobal khuti gayu

khoti buma bum che doctroni

aa to tame yadd aaya ne bicharu dhabkaro chuki gayu.

(16)Sagar ni pele par koi radtu hase,tamne yad kari ne
koi tadaptu hase,jara dil par hath rakhi vichari to juo,
tamara mate pan koi jivatu

(17)Prem-Patel no
Reet-Rajput ni
Ashro-Aahir no
Roop-Braman nu
Vepar-Vaniya no
Stuti-Shivaji ni
Kaleju-Kathiyavad nu

Ne

Dosti

E TO BAPU MAARI j HOo....

(18)Mane Loko Kahe Chhe..Ke Maari Shu Dasha Chhe,
Hu Kahu Chhu..Ke Prem Ma Padavani Aa Saza Chhe,
Vikharayela Vaal…Aankho Hase Chhe Ke Rade Che,
Kasoor Be-wafai No Nathi..Mohabbat Ni Aa Mazaa Chhe

(19)Prem su 6 e na pucho to saru
Sachvo to amrut 6
piyo to zaher 6
Har raat 1 mitho ujagro 6
Aankh ane nindar ne sam-same ver 6 ANU NAM J PREM 6.

(20)What is LOVE?

L-Levani nahi kaik aapvani bhavna

O-Ochhu medavi vadhu tyag karva ni bhavna

V-Vishwas atut hovani bhavna

E-Ek thava ni bhavna.

એન્ટીસેપ્ટીકનો શોધક ઃ જોસેફ લીસ્ટર

શરીર પર ઘા પડે ત્યારે તેમજ શસ્ત્રક્રિયાની કાપકૂપ બાદ ઘામાં રૃઝ આવતાં વાર લાગે તે દરમિયાન તેમાં ચેપ લાગવાની સંભાવના હોય છે. જૂના કાળમાં શસ્ત્રક્રીયા બાદ ઘામાં ચેપ લાગીને દર્દીઓના મૃત્યુ થવાની ઘટનાઓ ઘણી બનતી. પરંતુ ૧૯મી સદીમાં થઈ ગયેલા વિજ્ઞાની જોસેફ લીસ્ટરે એન્ટી સેપ્ટીક દવા શોધીને ઘામાં ચેપ લાગતો અટકાવી હજારો દર્દીઓની જિંદગી બચાવી છે.

જોસેફ લીસ્ટરનો જન્મ ઈંગ્લેન્ડના અપ્ટોન ખાતે ઈ.સ. ૧૮૨૭ના એપ્રિલની ૫મી તારીખે થયો હતો. ઉચ્ચ અભ્યાસ કર્યા બાદ તેને એડિનબર્ગ રોયલ ઈન્ફર્મરીમાં સર્જન તરીકે નિમણૂંક મળેલી. લીસ્ટરે જોયું કે હોસ્પિટલમાં શસ્ત્રક્રિયા કર્યા પછી અર્ધા ઉપરાંત દર્દીઓ ઘામાં ચેપ લાગવાથી મૃત્યુ પામતા. શરીર પરનો ઘા પાકી જાય પછી તેને બચાવવો મુશ્કેલ હતો. લીસ્ટરે અભ્યાસ કરીને શોધી કાઢયું કે ઘામાં ઉત્પન્ન થતાં બેકટેરિયા ઘામાં સડો કરે છે અને તે પાકી જાય છે. તેણે બેકટેરિયાના નાશ કરે તેવા કાર્બોલિક એસિડવાળા પાટા બાંધવાનું નક્કી કર્યું.

ઈ.સ. ૧૮૭૦માં તેણે શસ્ત્રક્રિયા પછી ઘા પર કાબોલિક એસિડ છાંટીને પાટા બાંધવાનું શરૃ કર્યું. આ શોધ એન્ટીસેપ્ટીક તરીકે પ્રખ્યાત થઈ ત્યારબાદ તેણે હોસ્પિટલના કર્મચારીઓને હાથે પગે સફેદ મોજાં પહેરવાનો નિયમ પણ કર્યો. લીસ્ટરના પ્રયત્નોથી યુરોપની હોસ્પિટલોમાં સ્વચ્છતા આવવા લાગી અને ચેપ લાગવાની ઘટનાઓ ઓછી થવા લાગી. ઈ.સ. ૧૮૭૧માં લીસ્ટરે મહારાણીવિકટોરિયાના ડાબા હાથ પર શસ્ત્રક્રિયા કરી ગુમડું દૂર કરેલું. ત્યારબાદ લીસ્ટરને લંડનની કીંગ કોલેજમાં વડાસર્જન તરીકે નિમણૂંક મળેલી. આ આશીર્વાદ જનક શોધ કરનાર જોસેફ લીસ્ટરનું ઈ.સ. ૧૯૧૨ના ફેબ્રુઆરીની ૧૦મી તારીખે અવસાન થયું હતું.

કભી કભી...

સેલિબ્રિટીઓની મોટામાં મોટી મુશ્કેલી એ છે કે, સનસનાટી ફેલાવનારાં અડધા કદનાં ટેબ્લોઈડ અખબારો તેમની પાછળ પડી જાય છે. પ્રિન્સેસ ડાયેના કોની સાથે દરિયાકાંઠે ફરવા જતાં હતાં તે જાણકારી મેળવવા તસવીરકારો છુપાવેશે સંતાઈને તસવીરો લેતા. આવા લોકોને ‘પાપારાઝી’ કહે છે.

બીજાના ઘરમાં અથવા તો બીજાની અંગત જિંદગીમાં ડોકિયું કરનારની ‘પીંપિંગ ટોમ’ કહે છે.

‘પીંપિંગ ટોમ’ શબ્દ ક્યાંથી આવ્યો તેની ક્લાસિક પણ એક ખૂબસૂરત કથા છે.

ઈ.સ. ૧૦૬૬નો સમય હતો.

એ વખતે ઈંગ્લેન્ડમાં લેડી ગોડિયા અત્યંત લોકપ્રિય સ્ત્રી હતી. તેના પતિનું નામ અર્લ લિયોફ્રિક હતું. લેડી ગોડિયા લોકકલ્યાણનાં કામો કરતી હોઈ લોકો તેનો અત્યંત આદર કરતા હતા. તેમના પતિ અર્લ પણ એક સામંત હતા. જ્યારે લેડી ગોડિયા સ્વયં બેહદ સુંદર હતી. તે ર્ધાિમક મનોવૃત્તિવાળી હોવા ઉપરાંત ગરીબો પ્રતિ દયા રાખતી હતી. અલબત્ત તેને પણ આમ સ્ત્રીઓની જેમ ‘નેગિંગ’ અર્થાત્ કાંઈ ને કાંઈ પતિને કહેતા રહેવાની ટેવ હતી.

અર્લ સામંત હતા, પરંતુ લેડી ગોડિયા પણ પૃષ્ઠભૂમિમાં રહેવા માંગતી નહોતી. તે ઈચ્છતી હતી કે તેનો પતિ અર્લ લિયોફ્રિક બરાબર શાસન કરે, પ્રજાભિમુખ શાસન કરે. અર્લ સામંતશાહી યુગના ઇંગ્લેન્ડેના કવૈંટરી નામના પરગણાના શાસક હતા. અર્લ લોકો પર વધુ ને વધુ કર ઝીંકે જતા હતા. લેડી ગોડિયાએ એક દિવસ પતિને સલાહ આપી કે, "ગરીબ લોકો પર આટલા બધાં કરવેરા નાંખવા ઠીક નથી."

અર્લને આ વાત ના ગમી. એણે પત્નીની વાત ફગાવી દીધી, પરંતુ લેડી ગોડિયા કરભારણ ઘટે તે માટે પતિ પર સતત દબાણ કરતી રહી. એ જે વાતને પકડે તે છોડતી નહીં. જમતાં, બેસતાં, ઊઠતાં, સૂતાં પણ લેડી ગોડિયા અર્લને કહેતી : "કરવેરા ઘટાડો."

એક દિવસ પત્નીના દબાણથી તંગ આવી ગયેલા સામંત પતિએ કહ્યું : "લેડી ! તમે તમારા શરીર પરનાં બધાં જ વસ્ત્રો કાઢી નાંખી, નગ્ન થઈ ઘોડા પર બેસી બજારમાં ઘૂમો તો જ હું કર ઘટાડીશ."

સામંતને હતું કે, પત્ની આવી આકરી શરત કદી નહીં માને. તેમને હતું કે, લેડી ગોડિયા ખામોશ થઈ જશે, પરંતુ તેમને પત્નીના મનોબળનો અંદાજ નહોતો. તેઓ સ્ત્રીઓને કમજોર દિલની ચીજ સમજતા હતા.

ખૂબ જ વિચાર્યા બાદ લેડી ગોડિયાએ પતિને કહ્યું : "અગર તમે મને સાર્વજનિક રીતે, અનેક લોકોની હાજરીમાં નગ્ન થઈ ઘોડા પર બેસી બજારમાં ફરવાની અનુમતિ આપો તો હું તેમ કરવા તૈયાર છું."

અર્લ લિયોફ્રિકે પોતાના શાહી દરબારની અને પ્રજાજનોની બેઠક બોલાવી અને લેડી ગોડિયાને કહ્યું : "તમે નગ્ન થઈ, ઘોડા પર બેસી બજારમાં ફરશો તો હું લોકો પરના કરવેરા ઘટાડી નાંખીશ.

શાહી દરબારમાં ઉપસ્થિત સૌ લોકો સ્તબ્ધ થઈ ગયા. વળી લેડી ગોડિયા તો ખુદ શાસકનાં યુવાન-રૃપાળાં પત્ની હતાં. વળી એ ૧૧મી સદીનો સમય હતો. લોકો અત્યંત રુઢિચુસ્ત હતા. સ્ત્રીઓ તો શરીરનો નાનો સરખો ભાગ પણ બહાર ના દેખાય તેની કાળજી રાખતી હતી. વળી બજારમાં એક સ્ત્રી નગ્ન થઈને ફરે તેને અસામાજિક કૃત્ય ગણવામાં આવતું હતું.

પરંતુ લેડી ગોડિયાએ જાહેરાત કરી કે, "કાલે બપોરે હું નિર્વસ્ત્ર થઈ ઘોડા પર બેસી બજારમાં ઘૂમીશ."

લોકો લેડી ગોડિયાનો આ નિર્ણય સાંભળી સ્તબ્ધ થઈ ગયા. શાહી દરબારમાં જરબરદસ્ત ખામોશી છવાઈ ગઈ. લેડી ગોડિયા પ્રત્યે લોકોને ભારે આદર અને માન હતાં. જનકલ્યાણ માટે એક નારી આવી પરિસ્થિતિ પણ સહન કરવા તૈયાર થશે તે માનવા કોઈ તૈયાર નહોતું.

લોકો પોતપોતાના ઘેર ચાલ્યા ગયા.

અર્લ લિયોફ્રિકને હતું કે, સવાર થતાં જ લેડી ગોડિયા તેમનો નિર્ણય બદલશે, પરંતુ તેમ ના થયું. બીજા દિવસે સવારે ૧૧ વાગ્યે લેડી ગોડિયાએ તેમના શાહી મહેલના પ્રાંગણમાં એક ઘોડો મંગાવ્યો. પોતાના શયનખંડમાં જ શરીર પરનાં તમામ વસ્ત્રો ઉતારી નાંખ્યાં. માથા પરના ઘૂંઘરાળા કાળા ભમ્મર વાળ છૂટા કરી દીધા. જેના કારણે વક્ષઃસ્થલ છુપાઈ ગયાં. તેઓ દાસીઓ સાથે બહાર નીકળ્યાં. પોર્ચમાં પહેલેથી એક ઘોડો ઊભો હતો. લેડી નિર્વસ્ત્ર હાલતમાં ઘોડા પર બેસી ગયાં અને લાંબા કાળા વાળ શરીર પર એ રીતે ફેલાવી દીધાં કે જેવી રીતે ચંદ્રમા કાળાં વાદળોની પાછળ ઢંકાઈ જાય.

ઈંગ્લેન્ડના સામંતે લોકો પરના વેરા ઘટાડવા પત્ની સમક્ષ આકરી શરત મૂકી

નિર્વસ્ત્ર હાલતમાં જ લેડી ગોડિયા ઘોડા પર નતમસ્તકે નીકળ્યાં. અર્લ લિયોફ્રિક પણ હવે તેમને રોકી શકે તેમ નહોતા. તેમની બંને બાજુ એક એક સૈનિક હતા, પરંતુ તેઓ નતમસ્તકે ચાલતાં હતાં. નગ્ન હાથ, બદન અને ઉઘાડા પગ સિવાય બીજું કાંઈ જ નજર આવતું નહોતું. આ જ હાલતમાં તેઓ આખું બજાર ફર્યાં અને બજારમાં ફરીને ખુશી ખુશી મહેલમાં પાછાં આવ્યાં. પતિ તેમનું સ્વાગત કરવા તૈયાર જ હતા. એક વિશાળ રેશમી વસ્ત્ર ઓઢાડી અર્લ લિયોફ્રિકે પૂરા આદર સાથે પત્નીનું સ્વાગત કર્યું.

બીજા જ દિવસે સામંત અર્લ લિયોફ્રિકે પત્નીએ માંગ્યું હતું તે કરતાં વધુ લોકોને આપ્યું. આખાયે કવૈંટરીને કરમુક્ત શહેર જાહેર કરી દીધું. લોકો પર નંખાયેલા તમામ કર નાબૂદ કરી દીધા.

લોકો દંગ રહી ગયા.

અર્લ રાજ્યની તિજોરી કેવી રીતે ભરશે તેની પરવા પણ સામંતે કરી નહીં અને લેડી ગોડિયા ઇંગ્લેન્ડની મહાન નારીઓમાં પ્રજા માટે નિર્વસ્ત્ર બનીને ઘૂમનાર નારી તરીકે એક દંતકથા બની ગયાં.

૧૧મી સદીની આ ઘટનાની મોટામાં મોટી ખૂબી એ હતી કે, લેડી ગોડિયાએ પ્રજા માટે પોતાના સ્ત્રીત્વને ઉઘાડું કરવાનું સાહસ કરી એક ત્યાગ આપ્યો, પરંતુ પ્રજાએ પણ એવો જ પ્રતિભાવ આપ્યો હતો. લેડી ગોડિયા જે દિવસે બજારમાં વસ્ત્રો ઉતારીને ઘૂમવાનાં હતાં તે દિવસે લોકોએ પણ સવારથી બજારો ખોલ્યાં નહોતાં. લોકો સ્વયં ઘરનાં બારણાં બંધ કરીને ઘરમાં પૂરાઈ રહ્યાં હતાં. તેઓ એક આકરી શરત પૂરી કરી રહેલાં મહાન મહિલાને નિર્વસ્ત્ર જોવા માંગતાં નહોતાં અને એ રીતે લેડી પ્રત્યે એક ઊંચો આદર વ્યક્ત કરવા માંગતાં હતાં અને તેથી લેડી નિર્વસ્ત્ર બની બજારમાં ઘૂમ્યાં ત્યારે લોકો જ પોતાના ઘરમાં સ્વયંભૂ કેદમાં હોઈ કોઈએ તેમને નિર્વસ્ત્ર જોયાં જ નહીં. લોકોએ સ્વેચ્છાએ જનતા કરફ્યૂ પાડયો અને નગરની શેરીઓને નિર્જન બનાવી દીધી.

છેક પંદરમી સદી સુધી લેડી ગોડિયાની આ કથા ઇંગ્લેન્ડના ઇતિહાસમાં જુદી જુદી રીતે કહેવાઈ છે. આજે પણ અનેક ખેલ અને તમાશાઓમાં સેક્સને ઉપસાવવા લેડી ગોડિયાના નામનો ગલત ઇસ્તેમાલ થાય છે. પશ્ચિમના દેશોના ઘણા તમાશાઓમાં એક સફેદ ઘોડો લાવવામાં આવે છે. તેમાં એક ખૂબસૂરત યુવતીને ઓછામાં ઓછાં પારદર્શક વસ્ત્રો પહેરાવી ઘોડા પર બેસાડી એરેનામાં ફેરવવામાં આવે છે. લોકો તાળીઓ પાડે છે. પરંતુ પશ્ચિમની નવી વર્ણસંકર પ્રજા લેડી ગોડિયા જેવી મહાન નારી પ્રત્યે આદર વ્યક્ત કરવાના બદલે આજે લેડી ગોડિયાના નામે વિકૃત સેક્સ ઢૂંઢે છે. એ જ ઇંગ્લેન્ડની પ્રજા માટે એક સામંતની પત્નીએ અત્યંત હિંમતભર્યું પગલું પ્રજાના હિત માટે ભર્યું હતું, અને તે પણ ઇંગ્લેન્ડનો સમાજ જ્યારે રુઢિચુસ્ત હતો. આ વાત પશ્ચિમની નવી પેઢી ભૂલી ગઈ છે.

અલબત્ત, એ સમયમાં પણ એક સૂક્ષ્મ ઘટના પણ ઘટી ગઈ હતી. એક કિશોરાવસ્થાના છોકરાને લેડી ગોડિયાને નિર્વસ્ત્ર જોવાની લાલચ થઈ આવી હતી. આખા શહેરમાં ટોમ નામનો આ એક જ એવો છોકરો હતો જેણે આખા શહેરના લોકોએ લીધેલા સ્વયંભૂ કરફ્યૂના નિર્ણયનું યોગ્ય પાલન કર્યું નહોતું. એ ઘરમાં તો રહ્યો હતો, પરંતુ તેના ઘરના દરવાજાના એક છીદ્રમાંથી એણે નિર્વસ્ત્ર લેડી ગોડિયાને જોવા પ્રયાસ કર્યો હતો. આ વાત એણે જ લોકોને કહી હતી. બસ એ જ દિવસથી બીજાના ઘરમાં ઝાંખવાનો પ્રયાસ કરનારા લોકોને અંગ્રેજી ભાષામાં ‘પીંપિંગ ટોમ’ કહે છે. આજના સમયમાં પણ આવા ‘પીંપિંગ ટોમ’ ઘણા છે.

ત્યાર પછી તો લેડી ગોડિયાની આ કથા ગદ્ય અને પદ્યમાં પણ લખાઈ છે. આજે પણ ઇંગ્લેન્ડમાં લેડી ગોડિયાની યાદમાં તેમની પ્રતિકૃતિની ઝાંખી નીકળે છે. ઘોડા પર તંગ શ્વેત વસ્ત્રોવાળી યુવતીને બેસાડી તેનું જુલૂસ કાઢવામાં આવે છે. બાજુમાં પુરાણા સમયના ડ્રેસમાં બે સૈનિકો પણ ચાલતા હોય છે.

આજે મધ્યમ વર્ગ પર દર વર્ષે આકરો કરબોજ ઠોકતા શાસકો અર્લ લિયોફ્રિક જેવા નથી અને લેડી ગોડિયા જેવી તેમની પત્નીઓ પણ નથી.

આ ક્લાસિક સ્ટોરી નગ્નતાની નહીં પરંતુ પ્રજાવત્સલ રાણીની અને રાણીને આદર કરતી પ્રજાની છે.

કભી કભી...

સેલિબ્રિટીઓની મોટામાં મોટી મુશ્કેલી એ છે કે, સનસનાટી ફેલાવનારાં અડધા કદનાં ટેબ્લોઈડ અખબારો તેમની પાછળ પડી જાય છે. પ્રિન્સેસ ડાયેના કોની સાથે દરિયાકાંઠે ફરવા જતાં હતાં તે જાણકારી મેળવવા તસવીરકારો છુપાવેશે સંતાઈને તસવીરો લેતા. આવા લોકોને ‘પાપારાઝી’ કહે છે.

બીજાના ઘરમાં અથવા તો બીજાની અંગત જિંદગીમાં ડોકિયું કરનારની ‘પીંપિંગ ટોમ’ કહે છે.

‘પીંપિંગ ટોમ’ શબ્દ ક્યાંથી આવ્યો તેની ક્લાસિક પણ એક ખૂબસૂરત કથા છે.

ઈ.સ. ૧૦૬૬નો સમય હતો.

એ વખતે ઈંગ્લેન્ડમાં લેડી ગોડિયા અત્યંત લોકપ્રિય સ્ત્રી હતી. તેના પતિનું નામ અર્લ લિયોફ્રિક હતું. લેડી ગોડિયા લોકકલ્યાણનાં કામો કરતી હોઈ લોકો તેનો અત્યંત આદર કરતા હતા. તેમના પતિ અર્લ પણ એક સામંત હતા. જ્યારે લેડી ગોડિયા સ્વયં બેહદ સુંદર હતી. તે ર્ધાિમક મનોવૃત્તિવાળી હોવા ઉપરાંત ગરીબો પ્રતિ દયા રાખતી હતી. અલબત્ત તેને પણ આમ સ્ત્રીઓની જેમ ‘નેગિંગ’ અર્થાત્ કાંઈ ને કાંઈ પતિને કહેતા રહેવાની ટેવ હતી.

અર્લ સામંત હતા, પરંતુ લેડી ગોડિયા પણ પૃષ્ઠભૂમિમાં રહેવા માંગતી નહોતી. તે ઈચ્છતી હતી કે તેનો પતિ અર્લ લિયોફ્રિક બરાબર શાસન કરે, પ્રજાભિમુખ શાસન કરે. અર્લ સામંતશાહી યુગના ઇંગ્લેન્ડેના કવૈંટરી નામના પરગણાના શાસક હતા. અર્લ લોકો પર વધુ ને વધુ કર ઝીંકે જતા હતા. લેડી ગોડિયાએ એક દિવસ પતિને સલાહ આપી કે, "ગરીબ લોકો પર આટલા બધાં કરવેરા નાંખવા ઠીક નથી."

અર્લને આ વાત ના ગમી. એણે પત્નીની વાત ફગાવી દીધી, પરંતુ લેડી ગોડિયા કરભારણ ઘટે તે માટે પતિ પર સતત દબાણ કરતી રહી. એ જે વાતને પકડે તે છોડતી નહીં. જમતાં, બેસતાં, ઊઠતાં, સૂતાં પણ લેડી ગોડિયા અર્લને કહેતી : "કરવેરા ઘટાડો."

એક દિવસ પત્નીના દબાણથી તંગ આવી ગયેલા સામંત પતિએ કહ્યું : "લેડી ! તમે તમારા શરીર પરનાં બધાં જ વસ્ત્રો કાઢી નાંખી, નગ્ન થઈ ઘોડા પર બેસી બજારમાં ઘૂમો તો જ હું કર ઘટાડીશ."

સામંતને હતું કે, પત્ની આવી આકરી શરત કદી નહીં માને. તેમને હતું કે, લેડી ગોડિયા ખામોશ થઈ જશે, પરંતુ તેમને પત્નીના મનોબળનો અંદાજ નહોતો. તેઓ સ્ત્રીઓને કમજોર દિલની ચીજ સમજતા હતા.

ખૂબ જ વિચાર્યા બાદ લેડી ગોડિયાએ પતિને કહ્યું : "અગર તમે મને સાર્વજનિક રીતે, અનેક લોકોની હાજરીમાં નગ્ન થઈ ઘોડા પર બેસી બજારમાં ફરવાની અનુમતિ આપો તો હું તેમ કરવા તૈયાર છું."

અર્લ લિયોફ્રિકે પોતાના શાહી દરબારની અને પ્રજાજનોની બેઠક બોલાવી અને લેડી ગોડિયાને કહ્યું : "તમે નગ્ન થઈ, ઘોડા પર બેસી બજારમાં ફરશો તો હું લોકો પરના કરવેરા ઘટાડી નાંખીશ.

શાહી દરબારમાં ઉપસ્થિત સૌ લોકો સ્તબ્ધ થઈ ગયા. વળી લેડી ગોડિયા તો ખુદ શાસકનાં યુવાન-રૃપાળાં પત્ની હતાં. વળી એ ૧૧મી સદીનો સમય હતો. લોકો અત્યંત રુઢિચુસ્ત હતા. સ્ત્રીઓ તો શરીરનો નાનો સરખો ભાગ પણ બહાર ના દેખાય તેની કાળજી રાખતી હતી. વળી બજારમાં એક સ્ત્રી નગ્ન થઈને ફરે તેને અસામાજિક કૃત્ય ગણવામાં આવતું હતું.

પરંતુ લેડી ગોડિયાએ જાહેરાત કરી કે, "કાલે બપોરે હું નિર્વસ્ત્ર થઈ ઘોડા પર બેસી બજારમાં ઘૂમીશ."

લોકો લેડી ગોડિયાનો આ નિર્ણય સાંભળી સ્તબ્ધ થઈ ગયા. શાહી દરબારમાં જરબરદસ્ત ખામોશી છવાઈ ગઈ. લેડી ગોડિયા પ્રત્યે લોકોને ભારે આદર અને માન હતાં. જનકલ્યાણ માટે એક નારી આવી પરિસ્થિતિ પણ સહન કરવા તૈયાર થશે તે માનવા કોઈ તૈયાર નહોતું.

લોકો પોતપોતાના ઘેર ચાલ્યા ગયા.

અર્લ લિયોફ્રિકને હતું કે, સવાર થતાં જ લેડી ગોડિયા તેમનો નિર્ણય બદલશે, પરંતુ તેમ ના થયું. બીજા દિવસે સવારે ૧૧ વાગ્યે લેડી ગોડિયાએ તેમના શાહી મહેલના પ્રાંગણમાં એક ઘોડો મંગાવ્યો. પોતાના શયનખંડમાં જ શરીર પરનાં તમામ વસ્ત્રો ઉતારી નાંખ્યાં. માથા પરના ઘૂંઘરાળા કાળા ભમ્મર વાળ છૂટા કરી દીધા. જેના કારણે વક્ષઃસ્થલ છુપાઈ ગયાં. તેઓ દાસીઓ સાથે બહાર નીકળ્યાં. પોર્ચમાં પહેલેથી એક ઘોડો ઊભો હતો. લેડી નિર્વસ્ત્ર હાલતમાં ઘોડા પર બેસી ગયાં અને લાંબા કાળા વાળ શરીર પર એ રીતે ફેલાવી દીધાં કે જેવી રીતે ચંદ્રમા કાળાં વાદળોની પાછળ ઢંકાઈ જાય.

ઈંગ્લેન્ડના સામંતે લોકો પરના વેરા ઘટાડવા પત્ની સમક્ષ આકરી શરત મૂકી

નિર્વસ્ત્ર હાલતમાં જ લેડી ગોડિયા ઘોડા પર નતમસ્તકે નીકળ્યાં. અર્લ લિયોફ્રિક પણ હવે તેમને રોકી શકે તેમ નહોતા. તેમની બંને બાજુ એક એક સૈનિક હતા, પરંતુ તેઓ નતમસ્તકે ચાલતાં હતાં. નગ્ન હાથ, બદન અને ઉઘાડા પગ સિવાય બીજું કાંઈ જ નજર આવતું નહોતું. આ જ હાલતમાં તેઓ આખું બજાર ફર્યાં અને બજારમાં ફરીને ખુશી ખુશી મહેલમાં પાછાં આવ્યાં. પતિ તેમનું સ્વાગત કરવા તૈયાર જ હતા. એક વિશાળ રેશમી વસ્ત્ર ઓઢાડી અર્લ લિયોફ્રિકે પૂરા આદર સાથે પત્નીનું સ્વાગત કર્યું.

બીજા જ દિવસે સામંત અર્લ લિયોફ્રિકે પત્નીએ માંગ્યું હતું તે કરતાં વધુ લોકોને આપ્યું. આખાયે કવૈંટરીને કરમુક્ત શહેર જાહેર કરી દીધું. લોકો પર નંખાયેલા તમામ કર નાબૂદ કરી દીધા.

લોકો દંગ રહી ગયા.

અર્લ રાજ્યની તિજોરી કેવી રીતે ભરશે તેની પરવા પણ સામંતે કરી નહીં અને લેડી ગોડિયા ઇંગ્લેન્ડની મહાન નારીઓમાં પ્રજા માટે નિર્વસ્ત્ર બનીને ઘૂમનાર નારી તરીકે એક દંતકથા બની ગયાં.

૧૧મી સદીની આ ઘટનાની મોટામાં મોટી ખૂબી એ હતી કે, લેડી ગોડિયાએ પ્રજા માટે પોતાના સ્ત્રીત્વને ઉઘાડું કરવાનું સાહસ કરી એક ત્યાગ આપ્યો, પરંતુ પ્રજાએ પણ એવો જ પ્રતિભાવ આપ્યો હતો. લેડી ગોડિયા જે દિવસે બજારમાં વસ્ત્રો ઉતારીને ઘૂમવાનાં હતાં તે દિવસે લોકોએ પણ સવારથી બજારો ખોલ્યાં નહોતાં. લોકો સ્વયં ઘરનાં બારણાં બંધ કરીને ઘરમાં પૂરાઈ રહ્યાં હતાં. તેઓ એક આકરી શરત પૂરી કરી રહેલાં મહાન મહિલાને નિર્વસ્ત્ર જોવા માંગતાં નહોતાં અને એ રીતે લેડી પ્રત્યે એક ઊંચો આદર વ્યક્ત કરવા માંગતાં હતાં અને તેથી લેડી નિર્વસ્ત્ર બની બજારમાં ઘૂમ્યાં ત્યારે લોકો જ પોતાના ઘરમાં સ્વયંભૂ કેદમાં હોઈ કોઈએ તેમને નિર્વસ્ત્ર જોયાં જ નહીં. લોકોએ સ્વેચ્છાએ જનતા કરફ્યૂ પાડયો અને નગરની શેરીઓને નિર્જન બનાવી દીધી.

છેક પંદરમી સદી સુધી લેડી ગોડિયાની આ કથા ઇંગ્લેન્ડના ઇતિહાસમાં જુદી જુદી રીતે કહેવાઈ છે. આજે પણ અનેક ખેલ અને તમાશાઓમાં સેક્સને ઉપસાવવા લેડી ગોડિયાના નામનો ગલત ઇસ્તેમાલ થાય છે. પશ્ચિમના દેશોના ઘણા તમાશાઓમાં એક સફેદ ઘોડો લાવવામાં આવે છે. તેમાં એક ખૂબસૂરત યુવતીને ઓછામાં ઓછાં પારદર્શક વસ્ત્રો પહેરાવી ઘોડા પર બેસાડી એરેનામાં ફેરવવામાં આવે છે. લોકો તાળીઓ પાડે છે. પરંતુ પશ્ચિમની નવી વર્ણસંકર પ્રજા લેડી ગોડિયા જેવી મહાન નારી પ્રત્યે આદર વ્યક્ત કરવાના બદલે આજે લેડી ગોડિયાના નામે વિકૃત સેક્સ ઢૂંઢે છે. એ જ ઇંગ્લેન્ડની પ્રજા માટે એક સામંતની પત્નીએ અત્યંત હિંમતભર્યું પગલું પ્રજાના હિત માટે ભર્યું હતું, અને તે પણ ઇંગ્લેન્ડનો સમાજ જ્યારે રુઢિચુસ્ત હતો. આ વાત પશ્ચિમની નવી પેઢી ભૂલી ગઈ છે.

અલબત્ત, એ સમયમાં પણ એક સૂક્ષ્મ ઘટના પણ ઘટી ગઈ હતી. એક કિશોરાવસ્થાના છોકરાને લેડી ગોડિયાને નિર્વસ્ત્ર જોવાની લાલચ થઈ આવી હતી. આખા શહેરમાં ટોમ નામનો આ એક જ એવો છોકરો હતો જેણે આખા શહેરના લોકોએ લીધેલા સ્વયંભૂ કરફ્યૂના નિર્ણયનું યોગ્ય પાલન કર્યું નહોતું. એ ઘરમાં તો રહ્યો હતો, પરંતુ તેના ઘરના દરવાજાના એક છીદ્રમાંથી એણે નિર્વસ્ત્ર લેડી ગોડિયાને જોવા પ્રયાસ કર્યો હતો. આ વાત એણે જ લોકોને કહી હતી. બસ એ જ દિવસથી બીજાના ઘરમાં ઝાંખવાનો પ્રયાસ કરનારા લોકોને અંગ્રેજી ભાષામાં ‘પીંપિંગ ટોમ’ કહે છે. આજના સમયમાં પણ આવા ‘પીંપિંગ ટોમ’ ઘણા છે.

ત્યાર પછી તો લેડી ગોડિયાની આ કથા ગદ્ય અને પદ્યમાં પણ લખાઈ છે. આજે પણ ઇંગ્લેન્ડમાં લેડી ગોડિયાની યાદમાં તેમની પ્રતિકૃતિની ઝાંખી નીકળે છે. ઘોડા પર તંગ શ્વેત વસ્ત્રોવાળી યુવતીને બેસાડી તેનું જુલૂસ કાઢવામાં આવે છે. બાજુમાં પુરાણા સમયના ડ્રેસમાં બે સૈનિકો પણ ચાલતા હોય છે.

આજે મધ્યમ વર્ગ પર દર વર્ષે આકરો કરબોજ ઠોકતા શાસકો અર્લ લિયોફ્રિક જેવા નથી અને લેડી ગોડિયા જેવી તેમની પત્નીઓ પણ નથી.

આ ક્લાસિક સ્ટોરી નગ્નતાની નહીં પરંતુ પ્રજાવત્સલ રાણીની અને રાણીને આદર કરતી પ્રજાની છે.